Nikotyna to substancja psychoaktywna, która:

Chwilowo zwiększa poziom dopaminy, serotoniny i acetylocholiny, przez co daje krótkotrwałe uczucie ulgi, skupienia, odprężenia.

Niestety to działanie trwa kilkanaście minut. Potem poziomy neuroprzekaźników spadają gwałtownie poniżej normy, co wywołuje drażliwość, napięcie i lęk.

Mózg szybko uczy się, że „tylko kolejny papieros” przynosi ulgę i w ten sposób powstaje błędne koło.

• Stałe pobudzanie receptorów nikotynowych powoduje spadek wrażliwości mózgu na naturalną dopaminę i serotoninę → większa podatność na stany lękowe i depresyjne.
• Po kilku godzinach bez nikotyny rośnie poziom kortyzolu i adrenaliny → organizm reaguje fizjologicznym niepokojem, który osoba mylnie interpretuje jako „lęk znikąd”.
• Nikotyna powoduje wzrost tętna, ciśnienia i adrenaliny, czyli te same objawy, które towarzyszą atakom paniki.

To może łatwo „nakręcać” epizody lękowe u osób wrażliwych.

• Palenie zaburza fazy snu, szczególnie REM, przez co organizm jest mniej odporny na stres psychiczny i emocjonalny.

Co mówią badania?

• Osoby palące mają o 30–50% większe ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowych (w tym panicznych) w porównaniu z niepalącymi.
• Po rzuceniu palenia, u większości ludzi poziom lęku spada w ciągu 4–8 tygodni nawet jeśli przez pierwsze dni odstawienia lęki się nasilają.
• Metaanalizy pokazują, że rzucenie palenia poprawia nastrój podobnie jak leczenie przeciwdepresyjne u osób z łagodną lub umiarkowaną depresją/lękiem.

Już po:

• 3–5 dniach – poprawia się dotlenienie i spada poziom adrenaliny,
• 2–4 tygodniach – zaczyna się stabilizować układ nerwowy,
• 8–12 tygodniach – poziom lęku często jest niższy niż u osób, które nigdy nie paliły (bo odzyskuje się naturalną równowagę neuroprzekaźników).

Podsumowując. Jeżeli chcesz zrobić coś dla swojego zdrowia i palisz papierosy (klasyczne oraz elektryczne), warto poza suplementacją stawić czoła nałogowi, gdyż jest przeszkodą na drodze ku Twojemu zdrowiu w większym stopniu, niż mogło się wydawać.

Dziękuję za uwagę :)

Źródła:

• Picciotto MR, Brunzell DH, Caldarone BJ. Effect of nicotine and nicotinic receptors on anxiety and depression. Neuroreport. 2002;13(9):1097–1106. doi:10.1097/00001756- 200207020-00006
• Moylan S, Jacka FN, Pasco JA, Berk M. How cigarette smoking may increase the risk of anxiety symptoms and anxiety disorders: a critical review of biological pathways. Brain and Behavior. 2013;3(3):302–326. doi:10.1002/brb3.137
• Morissette SB, Tull MT, Gulliver SB, Kamholz BW, Zimering RT. Anxiety, anxiety disorders, tobacco use, and nicotine: a critical review of interrelationships. Psychological Bulletin. 2007;133(2):245–272. doi:10.1037/0033-2909.133.2.245
• Mineur YS, Picciotto MR. Nicotine receptors and depression: revisiting and revising the cholinergic hypothesis of depression. Trends in Pharmacological Sciences. 2010;31(12):580–586. doi:10.1016/j.tips.2010.09.004
• Feduccia AA, Chatterjee S, Bartlett SE. Neuronal nicotinic acetylcholine receptors: neuroplastic changes underlying alcohol and nicotine addictions. Frontiers in Cellular Neuroscience. 2015;9:197. doi:10.3389/fncel.2015.00197
• Grieder TE, George O, Tan H, George SR, Koob GF. Nicotinic receptors mediate stress-induced nicotine detrimental effects via neuroplastic changes in corticolimbic circuits. Molecular Psychiatry. 2017;22(9):1352–1360. doi:10.1038/mp.2017.145
• Taylor G, McNeill A, Girling A, Farley A, Lindson N, Aveyard P. Change in mental health after smoking cessation: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2014;348:g1151. doi:10.1136/bmj.g1151
• Huang Y, Glasheen C, Warden D, Jorm AF. Smoking cessation and changes in anxiety and depression: prospective study of 100,000 adults. JAMA Network Open. 2023;6(4):e239020. doi:10.1001/jamanetworkopen.2023.9020